Na niewielkim wzniesieniu, przy drodze do Lubinia, znajduje się trzecia dolska świątynia – kościół pw. św. Wawrzyńca. Historia kościoła związana jest z notowaną na XIV-XV w. wsią Banie. Świątynia ta pełniła tu wówczas rolę kościoła parafialnego, aż do 1363 r., kiedy to została zniesiona, a ów kościół przyłączony został jako filialny do kościoła parafialnego w Dolsku.

Obecną postawę kościół uzyskał prawdopodobnie w 1818r., czego dowodził napis na belce stropowej, spróchniałej i już nieistniejącej. Data na belce była rokiem odbudowania i odrestaurowania kościoła, dokonanego przez ówczesnego dziedzica Małachowa – Cezarego Budziszowskiego.

Jednonawową świątynię zbudowano na planie prostokąta, z niewydzielonym prezbiterium i zakrystią od strony północnej, która podczas prac remontowych w latach 90-tych XX w. została rozebrana. Dwuspadowy dach pokryto gontem, a całość otoczono kamiennym murem. Do kościoła dobudowana była drewniana wieża, która przetrwała do 1983 r., kiedy to uległa całkowitemu zniszczeniu podczas huraganu.

We wnętrzu kościoła znajdują się trzy ołtarze: św. Anny Samotrzeć, św. Wawrzyńca i św. Izydora Oracza. Obraz św. Wawrzyńca męczennika, pochodzący z połowy XVII w., uznawany jest za cudowny i pokazuje świętego pełnego zachwytu niebiańskiego.

Z obrazem tym związana jest legenda, wedle której podczas remontu świątyni został on przeniesiony do dolskiej fary. Nocą obraz, przemierzając wody jeziora, sam powrócił na swoje pierwotne miejsce. Wydarzenie to uznane zostało za cud. Mówi się również, że podczas jednej z próby kradzieży kosztownego wota z obrazu św. Wawrzyńca ręka złodzieja została niewidzialną siłą odepchnięta.

Każdego roku, 10 sierpnia w kościele odbywa się odpust św. Wawrzyńca, gromadzący tłumy wiernych.

Kościół jest czynny od dnia 7.08.2022 godz.11-ta , kiedy odbyła się uroczysta msza św .z udziałem
Ks. Biskupa Zdzisława Fortuniaka oraz rezydującego Proboszcza X Rafała Pleszewa z koncelebransami .

Remont Św. Wawrzyńca

Latem 2017 roku kontynuuje prace brukarskie, kładąc kamień polny na drodze prowadzącej do świątyni.

W roku 2018 położona została posadzka ze starej cegły.

2019 – impregnacja ceglanej posadzki.

2019, Konserwacja gontu: Po 10 latach ponownie trzeba było konserwować gontowy dach.

Pod koniec 2019 roku poddano renowacji chór i schody, kładąc na nim nową grubszą podłogę.

2020

  • Nowe otoczenie zieleni i Nowe pasy zieleni:
  • Na wiosnę 2020 roku odnowiono pasy zieleni wokół świątyni.
  • Wykonano 17 nowych jesionowych ławek
  • Wybudowano parking z drogą dojazdową.
  • Podjęto się również I etapu renowacji głównego ołtarza: mensy oraz skrzyni ołtarzowej.

2021

  • Nowe pasy zieleni: W 2021 roku zaprojektowano nowe pasy zieleni wzdłuż drogi prowadzącej do świątyni, zastępując stare drzewa owocowe szlachetnymi klonami.
  • Posoborowy ołtarz: Następnie wykonano nowy posoborowy ołtarz wraz z ambonką i stolikiem.
  • Nowy konfesjonał: Nowy okazały konfesjonał dostosowano stylizacją do ławek.
  • Komoda i szafa: Odrestaurowano starą komodę z kościoła farnego oraz szafę na szaty liturgiczne z probostwa, które odtąd wypełniły zakrystię remontowanej świątyni.
  • Główny ołtarz: Po Odpuście 2021 dokończono kosztownej renowacji głównego ołtarza oraz wymalowano kościół wewnątrz.

2022

  • Obraz: Na początku 2022 roku poddano konserwatorskiej renowacji obraz św. Wawrzyńca.
  • Boczne ołtarze: Następnie rozpoczęły się kosztowne prace konserwatorsko-restauracyjne przy bocznych ołtarzach: św. Izydora i św. Anny Samotrzeć.
  • Tablice: Na zakończenie zamontowano trzy tablice z zarysem historii remontu oraz z podziękowaniami darczyńcom.

TABLICE PAMIĄTKOWE